ŚWIĘTE TRIDUUM PASCHALNE

MĘKI, ŚMIERCI I ZMARTWYCHWSTANIA PANA JEZUSA

 Rozpoczynając Wielki Tydzień, zbliżamy się do najważniejszych dni w roku liturgicznym - Świętego Triduum Paschalnego. Przed przystąpieniem do celebracji, warto na nowo przybliżyć sobie tematykę tych wydarzeń, by dobrze przygotować się do przeżycia Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Pana Jezusa.

 

 

Wielki Czwartek

Pierwszą liturgią Świętego Triduum Paschalnego jest Msza Święta Wieczerzy Pańskiej, będąca pamiątką Ostatniej Wieczerzy Starego Testamentu i Pierwszej Wieczerzy Nowego Testamentu. Ta ostatnia uczta miała umocnić uczniów w wierze i jedności, przed mającą nadejść Jego męką, śmiercią i zmartwychwstaniem.

W wieczerniku Chrystus ustanawia dwa sakramenty: Eucharystię i Kapłaństwo. Dlatego tego dnia, liturgia skoncentrowana jest wokół ołtarza. W sposób szczególny dziękujemy Bogu za ofiarę Nowego Przymierza, Ciało i Krew Jego Syna, składaną podczas każdej mszy świętej, oraz za jej szafarzy - kapłanów. Msza Święta Wieczerzy Pańskiej jest koncelebrowana, co jest wyrazem jedności kapłaństwa.

Podczas liturgii, następuje obrzęd obmycia nóg dwunastu mężczyznom, co nawiązuje do Ewangelicznego opisu umycia nóg uczniom. Jest to gest miłości Boga do człowieka - bezgranicznej, bezwarunkowej i nieustającej. My również mamy naśladować postawę Chrystusa, zgodnie z przykazaniem miłości bliźniego. Dwunastu mężczyzn, którym kapłan obmyje nogi, jest przedstawicielami różnych stanów Kościoła. Symbolizują oni jedność Kościoła - umiłowanej Oblubienicy Chrystusa.

Celebrując Ostatnią Wieczerzę z Apostołami, Jezus wypełnił w sposób ostateczny Paschę żydowską. Przejście Jezusa do Ojca przez śmierć i zmartwychwstanie celebrowane jest w każdej Eucharystii sprawowanej przez Apostołów i ich następców, zgodnie z poleceniem Jezusa. Podczas Mszy Św. Wieczerzy Pańskiej Komunia Święta będzie udzielana pod dwiema postaciami. Uczestnictwo w Komunii Świętej to łaska spotkania z Bogiem, a przez Niego i w Nim - spotkania z całą wspólnotą Kościoła, w wolności od ograniczeń czasu i miejsca. To łaska udziału w radości świętych przed Jego obliczem.

Na zakończenie Eucharystii, Najświętszy Sakrament zostanie przeniesiony do kaplicy adoracji - tzw. ciemnicy, co w symboliczny sposób nawiązuje do modlitwy Chrystusa w Ogrójcu i do Jego pojmania. Chrystus zaprasza nas, abyśmy z Nim pozostali i trwali. Mamy szansę zatrzymać się w ciszy przed Jego obecnością w Najświętszym Sakramencie, umieszczonym w tabernakulum w dolnym kościele, które jest ołtarzem adoracji. Tam, w milczeniu, będziemy prosić Ojca o łaskę wytrwania w wierze byśmy, posłuszni Jego woli, mogli wraz z Chrystusem umrzeć i zmartwychwstać.

Obnażenie ołtarza, które nastąpi po Liturgii, ma nam przypomnieć całkowite uniżenie Chrystusa, Jego ogołocenie, i wprowadzić nas w skupienie i wyciszenie Wielkiego Piątku.

 

 Wielki Piątek

Wielki Piątek to dzień rozważania tajemnicy męki i śmierci Chrystusa, w którym nie sprawuje się mszy Św. i nie udziela się żadnych sakramentów. Tego dnia Chrystus, jako najwyższy Kapłan, sam składa z siebie ofiarę na Drzewie Krzyża. Centralnym punktem obchodów Wielkiego Piątku, oprócz Drogi Krzyżowej, jest Liturgia Misterium Męki Pańskiej, która zgodnie z tradycją powinna być odprawiana ok. godz. 15.00, tj. godziny śmierci Chrystusa na krzyżu (godzina miłosierdzia). Jako że Wielki Piątek nie jest dniem wolnym od pracy, dlatego, aby wierni mogli uczestniczyć w obrzędach, Liturgia rozpoczyna się zwykle po godz. 18.00.

Podczas wszystkich obrzędów milczą organy i dzwony, a surowy charakter wystroju wnętrza kościoła (obnażony ołtarz, puste tabernakulum, brak jakichkolwiek dekoracji) podkreśla pokutny charakter dnia. Mimo takiej surowości, cała liturgia przepełniona jest nadzieją, związaną z wypełnieniem się proroctw o zbawieniu ludzkości. Dzięki śmierci Chrystusa, zostaliśmy odkupieni, a Jego ostateczny tryumf nad śmiercią, jest także naszym zwycięstwem.

Obrzędy Liturgii Męki Pańskiej rozpoczyna akt prostracji, uniżenia i całkowitego poddania się woli Boga w głębokiej modlitwie, na znak czego kapłan przewodniczący obrzędom kładzie się krzyżem na ziemi. Gest ten bezpośrednio nawiązuje do modlitwy Jezusa w Ogrójcu. Następną częścią celebracji jest Liturgia Słowa. Szczególny charakter celebracji podkreśla opis Męki Pańskiej wg św. Jana - śpiewany lub czytany, oraz uroczysta, śpiewana modlitwa powszechna, w której obejmujemy sprawy całego Kościoła i świata, prosimy za ludzi różnych religii i za ludzi niewierzących. Prośby te kierujemy do Boga przez Jezusa Chrystusa, który przez zbawczą śmierć na krzyżu stał się jedynym Pośrednikiem między ludźmi a Bogiem.

Po Liturgii Słowa następuje druga, najważniejsza część Liturgii Męki Pańskiej - Adoracja Krzyża. Do kościoła zostaje wniesiony jeden Krzyż (wszystkie pozostałe krzyże są wówczas zasłonięte), który po odsłonięciu będzie wystawiony do adoracji przez wiernych. Do Liturgii Wigilii Paschalnej, przechodząc przed Krzyżem przyklękamy tak, jak przed Najświętszym Sakramentem. Jest to jedyny czas w ciągu roku, kiedy tak szczególną część oddajemy Krzyżowi. Drzewo hańby, dzięki ofierze Chrystusa, stało się dla chrześcijan narzędziem zbawienia, w którego tajemnicy objawia się ogrom miłosierdzia Boga, który wydał Swego Syna na okup za nasze winy. Przeżywając Tajemnicę Męki i Śmierci Zbawiciela, oddajemy cześć Krzyżowi. W sposób szczególny ma to miejsce podczas Adoracji Krzyża w czasie Liturgii Męki Pańskiej. Adoracja, wyraz naszego osobistego uwielbienia, ma charakter bardzo indywidualny i intymny, gdyż ofiara Chrystusa została złożona za każdego z nas z osobna, za każdego z nas bez wyjątku. Podkreśleniem tego indywidualnego charakteru naszej relacji do Krzyża Chrystusa jest forma adoracji przez osobiste ucałowanie, bądź dotyk połączone z głęboką modlitwą. Każdy wierny powinien mieć ku temu sposobność w czasie trwania Liturgii Męki Pańskiej, właśnie podczas Adoracji Krzyża.

Bezpośrednio po Adoracji Krzyża następuje Komunia Św., która jest owocem zbawczej śmierci Chrystusa. Jezus Chrystus pod postaciami chleba i wina przeprowadza nas ze śmierci do życia. Ciało Pańskie rozdzielane w Wielki Piątek zostało zakonsekrowane w czasie wielkoczwartkowej Liturgii Wieczerzy Pańskiej. Obrzędy Liturgii Męki Pańskiej kończą się przeniesieniem Najświętszego Sakramentu do ołtarza adoracji - symbolicznego Bożego Grobu. Adoracja przy grobie będzie trwała całą noc i przez następny dzień, aż do nocy (z soboty na niedzielę), na pamiątkę przebywania w grobie po Jego śmierci. Pochylając się nad tajemnicą śmierci Chrystusa nie zapominajmy o tym, że Jego ofiara nie była daremna. Jezus umarł, ale i Zmartwychwstał. Umarł za nasze grzechy, aby spłacić za nas dług winy. Zmartwychwstał, abyśmy mieli życie, Życie Wieczne.

 

Wielka Sobota

W Wielką Sobotę Kościół także nie sprawuje sakramentów. Zgodnie z tradycją, wierni przynoszą do świątyni pokarmy do poświęcenia, co nawiązuje do starotestamentalnej ofiary z pierwocin, składanej w podziękowaniu za otrzymane od Boga owoce pracy, a wraz z nimi nowe życie (czego symbolem jest jajko) i z prośbą o błogosławieństwo. Nie to jest jednak najważniejsze. Przychodząc do świątyni mamy czas na adorację Najświętszego Sakramentu, który wystawiony jest w ołtarzu wystawienia, tzw. grobie pańskim. Trwając w adoracji przygotowujemy się już do dnia następnego, do Niedzieli Zmartwychwstania, najważniejszej uroczystości w całym roku liturgicznym. To właśnie na coniedzielnej mszy św. powinna gromadzić się cała wspólnota Kościoła, przeżywając ją w nawiązaniu do wspominanej podczas każdej Eucharystii tajemnicy Paschalnej. Pierwszą Mszą św. Niedzieli Zmartwychwstania jest Liturgia Wigilii Paschalnej, sprawowana w nocy z soboty na niedzielę, w oczekiwaniu „gdy wzejdzie słońce nie znające zachodu: Jezus Chrystus [...] Syn Zmartwychwstały" [z Orędzia wielkanocnego]. To właśnie oznacza słowo wigilia, które w pierwotnej tradycji chrześcijańskiej zawsze odnosiło się do nocnego czuwania.

 


 

Liturgia Wigilii Paschalnej

Liturgia Wigilii Paschalnej jest to pierwsza Msza św. Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego, będącej największym świętem Kościoła w ciągu roku. To właśnie tego dnia przeżywamy tajemnicę Zmartwychwstania Jezusa Chrystusa, Jego Paschę, czyli przejście przez śmierć do nowego życia. Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa zbiegają się w czasie z najważniejszym świętem żydowskim - Paschą, podczas której obchodzono pamiątkę wyprowadzenia Izraelitów z niewoli egipskiej. Przez swoje zmartwychwstanie Jezus przeprowadza nas z niewoli grzechu i śmierci do wolności dzieci Bożych. Chrystus jest naszym Barankiem Paschalnym, a Jego krew ratuje nas od śmierci wiecznej. Dlatego pełni wdzięczności i radości zbieramy się na Liturgii Wielkiej Nocy - czuwaniu na cześć Pana.

Celebracja rozpoczyna się w ciemności, która obrazuje sytuację każdego człowieka żyjącego bez Chrystusa. Ciemność rozproszy światło Paschału, świecy symbolizującej Zmartwychwstałego Pana, od którego zapalimy nasze świece. Punktem kulminacyjnym Liturgii Światła będzie Orędzie Wielkanocne. Hymn ten jest dziękczynieniem Bogu za dar zbawienia, wysławia tę wielką noc, w której Chrystus na zawsze zwyciężył śmierć.

Po Liturgii Światła rozpoczyna się Liturgia Słowa, która w tym dniu ma bardzo uroczysty charakter. Składa się na nią siedem czytań ze Starego Testamentu, oraz dwa z Nowego Testamentu. Kolejne czytania ukazują kolejne etapy historii zbawienia - od stworzenia świata, poprzez proroctwa Starego Testamentu, aż do zmartwychwstania Chrystusa. Bóg pragnie, abyśmy wspominając Jego działanie w historii zbawienia, rozpoznali także Jego obecność przy nas w całym naszym życiu. Z przyjściem Chrystusa historia zbawienia dochodzi do szczytu, co ma swoje odzwierciedlenie w Liturgii. Po ostatnim czytaniu ze Starego Testamentu intonowany jest uroczysty hymn Gloria (Chwała na Wysokości Bogu), podczas którego rozbrzmiewają w kościele wszystkie dzwony, a na ołtarzu zapalane są świece. Hymn uwielbienia śpiewany między czytaniami ze Starego i Nowego Testamentu ogłasza przejście ze Starego do Nowego Przymierza. Po śpiewie następuje czytanie z listu św. Pawła - o nowych narodzinach, a w końcu rozlega się uroczyste potrójne Alleluja (po raz pierwszy po czterdziestodniowej przerwie) i głoszona jest Ewangelia.

Bezpośrednim owocem zbawczego dzieła Bożego są sakramenty święte, w szczególny sposób zaś chrzest święty, w którym mocą śmierci i zmartwychwstania Chrystusa otrzymujemy nowe życie dzieci Bożych. Sakrament chrztu jest przejściem z Chrystusem ze śmierci do życia. Szczególną wymowę zyskuje udzielenie tego sakramentu w noc Wigilii Zmartwychwstania Pańskiego, kiedy Jezus zwycięża śmierć. Po homilii śpiewana jest uroczysta litania do Wszystkich Świętych, po której odnowione zostają przyrzeczenia chrzcielne, przy zapalonych od Paschału świecach. Następnie, o ile jest to przewidziane, udzielany jest sakrament chrztu świętego dziecku lub osobie dorosłej. W tym drugim przypadku obrzęd chrztu połączony jest najczęściej z bierzmowaniem.

Po Liturgii Chrzcielnej rozpoczyna się Liturgia Eucharystyczna, podczas której Chrystus Pan zaprasza do stołu wszystkich odkupionych Jego śmiercią i zmartwychwstaniem. Dary, które składamy na ołtarzu, otrzymamy z powrotem przemienione mocą Ducha Świętego, aby stały się w nas początkiem nowego życia. Zmartwychwstały Chrystus daje nam Siebie w Swoim Ciele i w Swojej Krwi, z których płynie dla nas życie wieczne. Karmiąc nas Sobą, jednoczy się z nami tak ściśle, byśmy już w momencie przyjęcia Komunii Świętej mogli przejść ze śmierci do życia.

W naszym kościele na zakończenie Liturgii Wigilii Paschalnej ogłosimy światu radość Zmartwychwstania Pańskiego w uroczystej Procesji Rezurekcyjnej.

Nie należy zapominać, że choć przedsoborowa tradycja podkreślała znaczenie porannej Mszy św. połączonej z procesją rezurekcyjną, to właśnie ta wieczorna Liturgia Wigilii Paschalnej została przez Kościół wskazana, jako najlepiej oddająca Tajemnicę Nowego Życia - przejście z ciemności do światłości.

Liturgia Wigilii Paschalnej jest stosunkowo długa, gdyż dotyczy tego, co najważniejsze w życiu chrześcijanina - całej tajemnicy Zbawienia. Tradycja nakazuje by radosne świętowanie Zmartwychwstania Pańskiego trwało całą noc - aż do pierwszych promieni dnia następnego. Dlatego przedłużeniem uczty Paschalnej w naszej parafii jest agapa - uczta miłości, do uczestnictwa w której zaproszeni są wszyscy wierni.

 

 

Pamiętajmy o ogromnej wadze Triduum Paschalnego i o jego głębokiej wymowie, a także pięknie liturgii. Starajmy się jak najlepiej przeżyć ten najważniejszy czas w ciągu całego roku liturgicznego.

 

Źródło tekstu: 2015, Parafia NMP Matki Miłosierdzia;www.stegny.marianie.pl

 

 

Jeśli opuścisz triduum paschalne, to prawdziwie nie przeżyjesz najważniejszych świąt Kościoła Katolickiego !!!

Wiarę możemy wzmacniać i budować w naszym kościele !!!

 

 

 

Twój komentarz jest dla mnie ważny !

 

 

{jcomments on}